नेपाली तथा भारतीय सिंधु घाटी सभ्यता ( ई.पू.) विश्वको प्राचीन सिंधु- घाटी नदी सभ्यताहरू मध्येको एक प्रमुख सभ्यता थियो। यो हडप्पा सभ्यता र सिंधु-सरस्वती सभ्यताका नामले पनि जानिन्छ,हिन्दूका विभिन्न थरहरू हुन्छन्। ती थरहरू पनि विभिन्न गोत्रमा बाँडिएका छन्। उनीहरू आफू विभिन्न ऋषिमुनिका सन्तान भएको विश्वास गर्दछन्। त्यसैले उनीहरूकागोत्र पनि प्राचीन ऋषिमुनीहरूकै नाममा आधारित देखिन्छन्। गोत्र उनीहरूको कुल छुट्याउने एउटा भरपर्दो आधार हो। एकै जना बाट जन्मिएको ठानिने हुनाले एउटै गोत्र भएका मानिसहरूको बिच बिहावारी चल्दैन। नेपालमा जातका मानिसहरू बाहेक अरूले आफ्नो गोत्रको परवाह गरेको पाइँदैन। हिन्दु समाजमा गोत्र शब्दले एक प्राचिन पुरुषको अविरल वंश परम्परालाई जनाउँछ, जुन माथिबाट तल तिर क्रमशः अटुट रुपमा बढ्दै जान्छ । अर्थात एक पुरूषको छोरा, नाति, पनाति, खनाति हुँदै हजारौं हजार वर्षसम्म चल्ने वंश पद्धति भन्ने बुझाउँछ । यसरी एक व्याक्तिबाट आरम्भ भएको वंश परम्परा अन्तर्गतका सबै सन्ततिहरू त्यही मुख्य पर-बाजेका सन्तान र उनिहरूको उत्पत्तिको परिचयलाई जनाउँन उनै प्राचिन पर-बाजेको नामलाई गोत्र मान्ने गरेको पाइन्छ । हिन्दू समाजमा गोत्र शब्दले एक पुरुषको अनवरत वंश परम्परालाई जनाउँछ । एक मुल ऋषिबाट आरम्भ भएर बाजे, बाबु, छोरा, नाति, पनाति हुँदै अघि बढ्ने ऋषिवंश नै गोत्र हो । अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा गोत्र भन्नाले वैद्विक कालमा ऋषिमुनीहरूले आफ्ना सन्ततीहरूको पहिचानकालागि आफ्नो नामलाई संकेत शब्दको रुपमा प्रयोग गर्ने प्रणालीलाई नै गोत्र भन्ने गरेको देखिन्छ । यसरी थालनी गरेको गोत्रलाई गोत्र पर्वर्तक ऋषिहरूका सन्तानहरूले आफ्नो कुल, वंशको पहिचानको आधार मान्ने गरेको देखिन्छ । यो प्रक्रिया हजारौं वर्षदेखि अनवरत रुपमा चल्दै आइरहेको छ
धेरै मानिसलाई आफू कुन गोत्र हो अनि आफ्ना सगोत्री को को हुन भन्ने पत्तो हुदैन।सगोत्रीमा विबाह आदि कार्य गर्न बन्देज लगाइएको छ।त्यसैले आफ्ना सगोत्रीहरु थाहा पाइरहन आवश्यक हुन्छ।
कौशिक नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।यसका तीन प्रवर हुन्छन।कौशिक, देवरात र औदल गरि ३ प्रवर यस गोत्रमा हुने गरेका छन।अहिलेसम्म भेटिएका कौशिक गोत्रका थरहरु निम्न प्रकार उल्लेख गरिएको छ:
रेग्मी
घोडासैनी वा धोरासैनी
चिमाली (फुयाल)
छत्कुली
जोशी (रेग्मी)
टण्डन
डागी
तिवारी
थापा
धामी
ढुङ्गाना
पाठक
पुडासैनी
फुयाल
बखेती / बखती
बम
बस्ताकोटी
बानिया
बिडारी
बोलशे
बोगटी
रायमाझी
राया
रिमाल
रोकायो
लामिछाने
लुइँटेल
सन्जेल
सेन्चुरी
स्वार
हैता
राजोपाध्याय (रिमाल)
माझी (खपतरी)
शाही ( सिजापती)
बिष्ट (खपतरी)
बुढाथोकी (खपतरी)
बेताली (फुयाल)
बस्नेत (खपतरी)
खड्का (खपतरी , बुड्थापा)
माथी उल्लेखित थरका अरु गोत्र पनि हुने गरेको पाइएको छ। त्यसैले आफू कुन गोत्रको थर हो भन्ने थाहा पाउन आआफ्नो पुर्खा वा वृद्धहरुको सल्लाह लिन आवश्यक हुन्छ।
धेरै मानिसलाई आफू कुन गोत्र हो अनि आफ्ना सगोत्री को को हुन भन्ने पत्तो हुदैन।सगोत्रीमा विबाह आदि कार्य गर्न बन्देज लगाइएको छ।त्यसैले आफ्ना सगोत्रीहरु थाहा पाइरहन आवश्यक हुन्छ।
कौशिक नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।यसका तीन प्रवर हुन्छन।कौशिक, देवरात र औदल गरि ३ प्रवर यस गोत्रमा हुने गरेका छन।अहिलेसम्म भेटिएका कौशिक गोत्रका थरहरु निम्न प्रकार उल्लेख गरिएको छ:
रेग्मी
घोडासैनी वा धोरासैनी
चिमाली (फुयाल)
छत्कुली
जोशी (रेग्मी)
टण्डन
डागी
तिवारी
थापा
धामी
ढुङ्गाना
पाठक
पुडासैनी
फुयाल
बखेती / बखती
बम
बस्ताकोटी
बानिया
बिडारी
बोलशे
बोगटी
रायमाझी
राया
रिमाल
रोकायो
लामिछाने
लुइँटेल
सन्जेल
सेन्चुरी
स्वार
हैता
राजोपाध्याय (रिमाल)
माझी (खपतरी)
शाही ( सिजापती)
बिष्ट (खपतरी)
बुढाथोकी (खपतरी)
बेताली (फुयाल)
बस्नेत (खपतरी)
खड्का (खपतरी , बुड्थापा)
माथी उल्लेखित थरका अरु गोत्र पनि हुने गरेको पाइएको छ। त्यसैले आफू कुन गोत्रको थर हो भन्ने थाहा पाउन आआफ्नो पुर्खा वा वृद्धहरुको सल्लाह लिन आवश्यक हुन्छ।


No comments:
Post a Comment